Mamy dziecko i co dalej?

Marzenie wielu rodziców. Mieć idealne dziecko. Grzeczne, ładne, zdrowe. A przy tym zdolne. Nie sprawiające najmniejszych kłopotów. Dobrze wychowane od urodzenia. I najlepiej jeszcze zawsze szczęśliwe i uśmiechnięte.

W kwestii formalnej wyjaśniam na wstępie, że takie dziecko widziałam raz w życiu - na filmie. I nie był to reportaż.

Każdy posiadający dziecko w mniej lub bardziej świadomy sposób dokonuje wyboru modelu wychowania. Pierwszy, dość zasadniczy wybór dotyczy tego, czy mamy zamiar swoje dziecko hodować, czy wychowywać. Jest to wybór dość istotny, jeśli popatrzy się na możliwe rezultaty.

Dziecko hodowane do pewnego momentu ma się dosyć dobrze. Odkarmione, zazwyczaj czysto i porządnie ubrane, bezpieczne. Byleby tylko nie narazić malca na stres, bo się jeszcze nam zdenerwuje i nie daj Boże rozryczy niczym syrena strażacka.

Dopiero za kilka lat zaczną się kłopoty, od których niejedna głowa posiwieje. Gorzej, że niezadowolone będzie także dziecko mające problem z przystosowaniem do grupy, przekonane, że wszystko mu się należy i nieustannie zdziwione, że świat nie chce padać mu do stóp. Zupełnie inaczej ma się sprawa z dziećmi wychowywanymi. Już na pierwszy rzut oka wyodrębnić można przynajmniej trzy modele wychowawcze zmierzające do trzech zupełnie różnych celów.

Cel pierwszy, to wychowanie dziecka absolutnie i bezwzględnie posłusznego. Posłusznego, to znaczy w pełni podporządkowanego, nigdy nie protestującego, reagującego natychmiast, nawet na karcące spojrzenie rodziców. Zainteresowanych osiągnięciem takich rezultatów odsyłam do znakomitej książki Alice Miller "Zniewolone dzieciństwo. Ukryte źródła tyranii".

A od siebie informuję, że mamy duże szanse wychować osobę agresywną, mającą skłonność do odreagowywania stresu i upokorzeń na otoczeniu. Historia ludzkości zna kilka nad wyraz udanych przypadków stanowiących skutek opisanego modelu wychowawczego.

Inny model opiera się na starannie zaplanowanej edukacji potomka i to od jak najwcześniejszego momentu jego życia.

Angielski - od momentu gdy dziecko skończy półtora roku. Do tego oczywiście basen. A później jeszcze tenis, plastyka, tańce, komputery i konie, bo to też należy do dobrego tonu.

W modelu wychowania opartego na edukowaniu rola rodziców sprowadza się do przewożenia dziecka z jednych zajęć na drugie, zaś zadaniem dziecka jest sprostać ambicjom rodziców. Efekt? Dziecko wykształcone i wyćwiczone. Czy szczęśliwe, odpowiedzialne, mądre, akceptujące siebie i świat - wątpię.

I w końcu model trzeci. Opiera się on na równowadze, rozsądku i empatii w stosunku do dziecka. Na wyznaczaniu rozsądnych granic, rozsądnej dyscyplinie, rozsądnym edukowaniu, a przede wszystkim obdarzaniu dziecka odpowiednią dawką rodzicielskiej uwagi i zainteresowania.

W rezultacie mamy do czynienia z dwu lub trzylatkiem może chwilami nieznośnym, ale pogodnym, zaciekawionym światem - pewnym siebie, małym człowiekiem w bezpiecznym świecie.

Warto więc zastanowić się jakiego życia chcemy dla swoich dzieci i dokonać wyboru modelu wychowania. Warto nie ze względu na własną wygodę, nie ze względu na to, co powiedzą inni, ale ze względu na jakość życia naszego potomka. Wybór należy do Państwa.

Hanna Lemańska-Węgrzecka

(tekst zamieszczony za zgodą Pracowni Psychologicznej "Ego")